หน่วยสมรรถนะ
ปรับปรุงพันธุ์สัตว์
สาขาวิชาชีพเทคโนโลยีชีวภาพ
รายละเอียดหน่วยสมรรถนะ
| 1. รหัสหน่วยสมรรถนะ | BIT-XZZK-106A |
| 2. ชื่อหน่วยสมรรถนะ | ปรับปรุงพันธุ์สัตว์ |
| 3. ทบทวนครั้งที่ | 1 / 2568 |
| 4. สร้างใหม่ |
|
ปรับปรุง |
|
| 5. สำหรับชื่ออาชีพและรหัสอาชีพ (Occupational Classification) | |
|
นักเทคโนโลยีชีวภาพทางการเกษตร |
|
| 6. คำอธิบายหน่วยสมรรถนะ (Description of Unit of Competency) | |
| ผู้ที่ผ่านหน่วยสมรรถนี้มีความรู้เกี่ยวกับหลักการพื้นฐานทางพันธุศาสตร์และการถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรมของสัตว์ ทั้งในลักษณะเชิงคุณภาพและเชิงปริมาณ สามารถคัดเลือกและการผสมพันธุ์สัตว์เพื่อการปรับปรุงพันธุ์ วางแผนการผสมพันธุ์สัตว์เศรษฐกิจที่สำคัญ วิเคราะห์ปัญหาและอุปสรรคในการปรับปรุงพันธุ์สัตว์ในประเทศไทย และกำหนดแนวทางการปรับปรุงพันธุ์สัตว์โดยประยุกต์ใช้เทคโนโลยีพันธุวิศวกรรม เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตและยกระดับคุณภาพทางพันธุกรรมของสัตว์เศรษฐกิจ | |
| 7. สำหรับระดับคุณวุฒิ |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 8. กลุ่มอาชีพ (Sector) | |
| นักวิจัยและพัฒนาเทคโนโลยีชีวภาพทางการเกษตร | |
| 9. ชื่ออาชีพและรหัสอาชีพอื่นที่หน่วยสมรรถนะนี้สามารถใช้ได้ (ถ้ามี) | |
| N/A | |
| 10. ข้อกำหนดหรือกฎระเบียบที่เกี่ยวข้อง (Licensing or Regulation Related) (ถ้ามี) | |
| 1. พระราชบัญญัติพันธุ์พืช พ.ศ. 2518 ควบคุมการผลิต ขาย ส่งออก และนำเข้าพันธุ์พืช และคุ้มครองพันธุ์พืชใหม่2. พระราชบัญญัติการคุ้มครองพันธุ์พืช พ.ศ. 2542 คุ้มครองสิทธิผู้ปรับปรุงพันธุ์พืช รวมถึงพันธุ์พืชท้องถิ่นและพันธุ์พืชพื้นเมือง3. พระราชบัญญัติวัตถุอันตราย พ.ศ. 2535 ควบคุมสารเคมีทางการเกษตร เช่น ปุ๋ย ยา สารชีวภัณฑ์ รวมถึงการขึ้นทะเบียนจุลินทรีย์4. พระราชบัญญัติส่งเสริมและพัฒนาระบบเกษตรกรรมยั่งยืน พ.ศ. 2565 สนับสนุนการใช้เทคโนโลยีชีวภาพที่ไม่ทำลายสิ่งแวดล้อม เช่น ปุ๋ยชีวภาพ จุลินทรีย์ควบคุมโรค5. พระราชบัญญัติควบคุมคุณภาพอาหารสัตว์ พ.ศ. 2558 ควบคุมการใช้จุลินทรีย์ วัตถุดิบ และสารผสมในอาหารสัตว์ ซึ่งบางกรณีเป็นงานของเทคโนโลยีชีวภาพ6. กฎกระทรวงควบคุมการปล่อย GMO ตามมติ ครม. 2542 ห้ามปล่อยสิ่งมีชีวิตดัดแปลงพันธุกรรมสู่สิ่งแวดล้อมโดยไม่ได้รับอนุญาต7. อนุบัญญัติเกี่ยวกับจุลินทรีย์ที่มีประโยชน์ (กรมวิชาการเกษตร) ใช้ในการขึ้นทะเบียนจุลินทรีย์ที่ใช้ในปุ๋ยชีวภาพหรือสารชีวภัณฑ์ 8. พระราชบัญญัติส่งเสริมการวิจัยและนวัตกรรม พ.ศ. 2562 สนับสนุนงานวิจัยและนวัตกรรม รวมถึงสิทธิในผลงานจากเทคโนโลยีชีวภาพทางการเกษตร9. กฎหมายว่าด้วยสิทธิบัตรและทรัพย์สินทางปัญญา (สิทธิบัตร/อนุสิทธิบัตร) คุ้มครองสิทธิในผลงานวิจัยด้านพันธุกรรม จุลินทรีย์ หรือกระบวนการผลิตทางชีวภาพ | |
| 11. สมรรถนะย่อยและเกณฑ์การปฏิบัติงาน (Elements and Performance Criteria) |
| หน่วยสมรรถนะย่อย (EOC) | เกณฑ์ในการปฏิบัติงาน (Performance Criteria) | รหัส PC (ตามเล่มมาตรฐาน) |
รหัส PC (จากระบบ) |
|---|---|---|---|
| A-2.01 คัดเลือกพันธุ์สัตว์เพื่อการปรับปรุงพันธุกรรม |
1. อธิบายหลักพื้นฐานทางพันธุศาสตร์และการถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรมทั้งในเชิงคุณภาพและปริมาณ |
A-2.01.01 | 232712 |
| A-2.01 คัดเลือกพันธุ์สัตว์เพื่อการปรับปรุงพันธุกรรม |
2. ระบุวิธีการคัดเลือกและประเมินความแข็งแรงของพ่อพันธุ์และแม่พันธุ์ |
A-2.01.02 | 232713 |
| A-2.01 คัดเลือกพันธุ์สัตว์เพื่อการปรับปรุงพันธุกรรม |
3. วางแผนการผสมพันธุ์สัตว์ได้อย่างเหมาะสมและสอดคล้องกับเป้าหมายทางการผลิต |
A-2.01.03 | 232714 |
| A-2.02 ดำเนินการปรับปรุงพันธุ์สัตว์ตามวิธีการและมาตรฐานที่กำหนด |
1. ปรับปรุงพันธุ์สัตว์ตามมาตรฐานกำหนด (พระราชบัญญัติปรับปรุงพันธุ์สัตว์ พ.ศ. 2550) |
A-2.02.01 | 232715 |
| A-2.02 ดำเนินการปรับปรุงพันธุ์สัตว์ตามวิธีการและมาตรฐานที่กำหนด |
2. วิเคราะห์และประเมินสมรรถภาพพันธุ์สัตว์ตามลักษณะที่ต้องการทางเศรษฐกิจ (รูปร่าง การเจริญเติบโต) |
A-2.02.02 | 232716 |
| A-2.02 ดำเนินการปรับปรุงพันธุ์สัตว์ตามวิธีการและมาตรฐานที่กำหนด |
3. จัดทำรายงานผลการปรับปรุงพันธุ์สัตว์ได้อย่างครบถ้วนและถูกต้อง |
A-2.02.03 | 232717 |
| 12. ความรู้และทักษะก่อนหน้าที่จำเป็น (Pre-requisite Skill & Knowledge) | |
| N/A | |
| 13. ทักษะและความรู้ที่ต้องการ (Required Skills and Knowledge) | |
|
(ก) ความต้องการด้านทักษะ - ทักษะในการคัดเลือกพันธุ์สัตว์ (ข) ความต้องการด้านความรู้ - ความรู้ในการคัดเลือกพันธุ์สัตว์ |
|
| 14. หลักฐานที่ต้องการ (Evidence Guide) | |
|
หลักฐานที่ต้องการจะกำหนดข้อแนะนำเกี่ยวกับการประเมินและควรที่จะใช้ประกอบร่วมกันกับเกณฑ์การปฏิบัติงาน (Performance Criteria) และความรู้ที่ต้องการ (Required Skill and Knowledge) |
|
| 15. ขอบเขต (Range Statement) | |
|
ดำเนินการปรับปรุงพันธุ์สัตว์ ผู้ที่ทำหน้าที่นี้ต้องมีความรู้ครอบคลุมถึงหลักพื้นฐานทางพันธุศาสตร์และการถ่ายทอดทางพันธุกรรมในลักษณะคุณภาพและปริมาณ ระบุวิธีการคัดเลือกและประเมินความแข็งแรงของพ่อพันธุ์และแม่พันธุ์ วางแผนการผสมพันธุ์สัตว์ปรับปรุงพันธุ์สัตว์ตามมาตรฐานกำหนด วิเคราะห์และประเมินสมรรถภาพพันธุ์สัตว์ที่มีลักษณะตามความต้องการทางเศรษฐกิจ (รูปร่าง การเจริญเติบโต) ตลอดจนรายงานผลการปรับปรุงพันธุ์สัตว์เพื่อนำไปใช้ในการวิเคราะห์ วางแผน และพัฒนาในรอบต่อไปอย่างมีประสิทธิภาพ |
|
| 16. หน่วยสมรรถนะร่วม (ถ้ามี) | |
| N/A | |
| 17. อุตสาหกรรมร่วม/กลุ่มอาชีพร่วม (ถ้ามี) | |
| N/A | |
| 18. รายละเอียดกระบวนการและวิธีการประเมิน (Assessment Description and Procedure) | |
|
1. ข้อสอบปรนัย 4 ตัวเลือก |
|
