หน่วยสมรรถนะ

ปลูกข้าว

สาขาวิชาชีพเกษตรกรรม สาขาเพาะปลูกพืชเศรษฐกิจ

รายละเอียด

รหัสหน่วยสมรรถนะ

ARC-AGE-2-002ZA

ชื่อหน่วยสมรรถนะ

  ปลูกข้าว

ทบทวนครั้งที่

  N/A

สร้างใหม่

  ✔

สำหรับชื่ออาชีพ และ รหัสอาชีพ (Occupational Classification)

  สาขาเพาะปลูกพืชเศรษฐกิจ อาชีพผู้ปลูกข้าว

คำอธิบายหน่วยสมรรถนะ (Description of Unit of Competency)

  หน่วยนี้เกี่ยวข้องกับการปลูกข้าว ซึ่งประกอบด้วยการเพาะเมล็ดพันธุ์ข้าวหรือต้นกล้า และการปลูกด้วยเครื่องปลูกข้าว
  ผู้ปฏิบัติงานจะต้องมีความรู้ ความเข้าใจและทักษะในการปลูกข้าว สามารถเพาะเมล็ดพันธุ์ข้าวหรือเพาะต้นกล้าเพื่อใช้กับเครื่องปลูกได้ และมีทักษะในการปลูกด้วยเครื่องปลูกข้าว

สำหรับระดับคุณวุฒิ

  2

กลุ่มอาชีพ (Sector)

  เพาะปลูกพืชเศรษฐกิจ

ชื่ออาชีพและรหัสอาชีพอื่นที่หน่วยสมรรถนะนี้สามารถใช้ได้ (ถ้ามี)

  รหัสอาชีพ 6111 : ผู้ปฏิบัติงานด้านการปลูกพืชไร่และพืชผัก (ISCO, 2008)

ข้อกำหนดหรือกฎระเบียบที่เกี่ยวข้อง (Licensing or Regulation Related) (ถ้ามี)

  N/A

สมรรถนะย่อยและเกณฑ์การปฏิบัติงาน (Elements and Performance Criteria)

สมรรถนะย่อย

Element of Competency

เกณฑ์ในการปฏิบัติงาน

Performance Criteria

A221 เพาะเมล็ดพันธุ์ข้าวหรือต้นกล้า

1.1 ทดสอบการงอกของเมล็ดพันธุ์
1.2 คำนวณหาเปอร์เซ็นต์ความงอก
1.3 เพาะเมล็ดหรือเพาะกล้าแผ่น(เฉพาะเครื่องดำนา)

A222 ปลูกข้าวด้วยเครื่องปลูก

2.1 ปรับตั้งเครื่องปลูกข้าวขณะทำงาน
2.2 ปลูกข้าวโดยคำนึงถึงความปลอดภัย

ความรู้และทักษะก่อนหน้าที่จำเป็น (Pre-requisite Skill & Knowledge)

  กรณีใช้เครื่องปลูกติดพ่วงกับรถแทรกเตอร์ คือ
  A11 จัดการรถแทรกเตอร์เพื่อการเพาะปลูกข้าว

ทักษะและความรู้ที่ต้องการ (Required Skills and Knowledge)

  
(ก) ความต้องการด้านทักษะ 1. การคำนวณหาเปอร์เซ็นต์ความงอกของเมล็ดพันธุ์
  2. การเพาะเมล็ดและต้นกล้าแบบแผ่น
  3. การปรับตั้งเครื่องปลูกข้าว
  4. การปลูกข้าวด้วยเครื่องปลูกข้าวอย่างปลอดภัย
  
(ก) ความต้องการด้านความรู้
  1. วิธีการเพาะเมล็ดและต้นกล้าข้าว
  2. วิธีการปรับตั้งเครื่องปลูกข้าว

หลักฐานที่ต้องการ (Evidence Guide)

  หลักฐานที่ต้องการจะกำหนดข้อแนะนำเกี่ยวกับการประเมิน และควรที่จะใช้ประกอบร่วมกันกับเกณฑ์การปฏิบัติงาน (Performance Criteria) และ ทักษะและความรู้ที่ต้องการ (Required Skills and Knowledge)
  
(ก) หลักฐานการปฏิบัติงาน (Performance Evidence)
  ผลประเมินจากการสัมภาษณ์เชิงเทคนิค (Technical Interview) หรือการปฏิบัติงานจริง ที่สังเกตความสามารถในการปฏิบัติงาน หรือหลักฐานที่แสดงประสบการณ์การปฏิบัติงานจากหนังสือรับรองการทำงาน ใบผ่านงาน ใบผ่านการอบรม
  (ข) หลักฐานความรู้ (Knowledge Evidence)
  ผลการสอบจากแบบสอบข้อเขียน หรือหลักฐานจากหนังสือรับรองการทำงาน ใบผ่านงาน ใบผ่านการอบรม ที่ออกโดยหน่วยงานที่เชื่อถือได้
(ค) คำแนะนำในการประเมิน
  การประเมินเป็นการใช้แบบสอบข้อเขียน และการสัมภาษณ์เชิงเทคนิคหรือประเมินจากการปฏิบัติงานจริง
  
(ง) วิธีการประเมิน
  1. พิจารณาหลักฐานการปฏิบัติงาน: การสัมภาษณ์เชิงเทคนิคหรือประเมินจากการปฏิบัติงานจริง
  2. พิจารณาหลักฐานความรู้: การสอบข้อเขียน หรือหนังสือรับรองการทำงาน ใบผ่านงาน ใบผ่านการอบรม

ขอบเขต (Range Statement)

  
(ก) คำแนะนำ N/A
  (ข) คำอธิบายรายละเอียด
  1. การเพาะเมล็ดพันธุ์ข้าวหรือต้นกล้า คือการเพาะเมล็ดพันธุ์ที่เริ่มจากการทดสอบว่าเป็นเมล็ดพันธุ์ที่ดีเหมาะสมกับการปลูก โดยการตรวจสอบว่าเมล็ดพันธุ์ข้าวนั้นมีจำนวนเมล็ดงอกสูงเพียงไร เหมาะสมที่จะนำมาทำเมล็ดพันธุ์ปลูกหรือไม่ วิธีการตรวจสอบคือ เพาะเมล็ดข้าวที่สมบูรณ์จำนวนหนึ่งบนภาชนะที่มีกระดาษชุ่มน้ำตลอดเวลา ทิ้งไว้ประมาณ 5 วัน เมล็ดข้าวจะเริ่มงอก หลังจากเพาะเมล็ดได้ 14 วัน นับจำนวนเมล็ดที่งอก แล้วนำมาคำนวณหาเปอร์เซ็นต์ความงอก มาตรฐานเมล็ดพันธุ์ข้าวที่ดีจะต้องมีความงอกไม่ต่ำกว่า 80 เปอร์เซ็นต์
  เมื่อพบว่าเป็นเมล็ดพันธุ์ที่ดีเหมาะสมกับการปลูกแล้วจึงเพาะเมล็ด โดยการนำเมล็ดพันธุ์มาทำความสะอาดและคัดเมล็ดที่ไม่สมบูรณ์ทิ้ง วิธีการคือนำเมล็ดไปแช่ในน้ำเกลือที่มีความถ่วงจำเพาะ 1.08 (เตรียมจากน้ำสะอาด 10 ลิตร ผสมเกลือ 1.7 กิโลกรัม) แล้วคัดเมล็ดลอยทิ้ง ล้างออกด้วยน้ำสะอาด จากนั้นจึงบ่มหรือหุ้มข้าว คือแช่เมล็ดในน้ำ 12- 24 ชั่วโมง นำขึ้นมาไว้ในที่อากาศถ่ายเท ให้ความชื้นจนเมล็ดพองตัว ประมาณ 36-48 ชั่วโมง เมล็ดจะเริ่มปรากฏตุ่มรากสีขาวพร้อมปลูก สามารถใช้กับเครื่องปลูกข้าวนาน้ำตมได้ แต่ถ้าใช้กับเครื่องดำนาต้องนำไปเพาะให้เป็นกล้าแผ่นที่มีขนาดพอดีกับเครื่อง อายุกล้าประมาณ 20 วัน ความสูง 15-20 เซนติเมตร ส่วนการปลูกข้าวไร่สามารถใช้เมล็ดพันธุ์แห้งปลูกได้ทันที
  2. การปลูกข้าวด้วยเครื่องปลูก คือ การปลูกโดยวิธีใดวิธีหนึ่งซึ่งอาจเป็นการทำนาดำ นาน้ำตม หรือการปลูกข้าวไร่ อาจปลูกด้วยต้นกล้า หรือใช้เมล็ดพันธุ์หว่าน โรย หรือหยอดก็ได้ ทั้งนี้การปลูกด้วยเครื่องจักรจะต้องเลือกเครื่องให้เหมาะสมกับงานที่ปฏิบัติ มีการปรับให้เครื่องทำงานตามระยะปลูก อัตราปลูก และความลึกปลูกที่ต้องการ
  วิธีการปลูกข้าวอาจมีหลายวิธี ซึ่งการปฏิบัติจะแตกต่างกันออกไป แต่วิธีที่เกษตรกรส่วนใหญ่ใช้มีดังนี้
  1) การปลูกข้าวนาดำ จะต้องมีการเพาะกล้าก่อนแล้วมาปักดำในแปลงนา ต้นกล้าที่ใช้กับเครื่องดำนาจะมีลักษณะเฉพาะเป็นกล้าแผ่น ซึ่งต่างจากการดำนาด้วยมือและมีอายุน้อยกว่า เครื่องสามารถปรับจำนวนต้นต่อกอ ระยะระหว่างกอ และความลึกปลูกได้ การดำนาจะได้ผลดีถ้าต้นกล้าแข็งแรงสมบูรณ์ได้อายุปลูก เครื่องจะปลูกเป็นแถวตรง มีระยะห่างระหว่างแถว และระยะระหว่างกอ หากระดับน้ำในแปลงเหมาะสม ต้นกล้าจะตั้ง ไม่ล้มหรือลอย ไม่ต้องปลูกซ่อม
  2) การปลูกข้าวนาน้ำตมจะปลูกด้วยเมล็ดข้าวงอก เมื่อทำความสะอาดและคัดเมล็ดที่ไม่สมบูรณ์ทิ้งแล้ว ต้องมีการแช่และหุ้มข้าวจนเมล็ดข้าวเริ่มมีรากงอก จึงนำมาปลูก อาจใช้วิธีการหว่านหรือโรยปลูกเป็นแถว ขึ้นอยู่กับความต้องการและเครื่องมือที่ใช้ ซึ่งสามารถปรับอัตราปลูกได้ และถ้าปลูกเป็นแถวก็อาจปรับระยะระหว่างแถวได้ ขึ้นอยู่กับเครื่องที่ใช้
  3) การปลูกข้าวในพื้นที่ดินแห้ง ไม่มีน้ำขังในพื้นที่ปลูก เรียกข้าวที่ปลูกโดยวิธีนี้ว่า ข้าวไร่ ซึ่งเมล็ดพันธุ์ข้าวไร่จะต้องการน้ำน้อยกว่าข้าวนาดำและข้าวนาน้ำตม การปลูกอาจหยอดเป็นหลุมๆ โดยมีระยะระหว่างหลุมและระยะระหว่างแถว หรือโรยเป็นแถว ซึ่งไม่มีระยะระหว่างหลุมก็ได้ ขึ้นอยู่กับความต้องการและเครื่องมือที่ใช้ ปรับอัตราปลูกได้

หน่วยสมรรถนะร่วม (ถ้ามี)

  N/A

อุตสาหกรรมร่วม/กลุ่มอาชีพร่วม (ถ้ามี)

  N/A

รายละเอียดกระบวนการและวิธีการประเมิน (Assessment Description and Procedure)

  1. ประเมินจากแบบสอบข้อเขียน 2. สังเกตความสามารถในการทำงานจากการสัมภาษณ์เชิงเทคนิคหรือการปฏิบัติงานจริง 3. หลักฐานจากหนังสือรับรองการทำงาน ใบผ่านงาน ใบผ่านการอบรม ที่ออกโดยหน่วยงานที่เชื่อถือได้ สามารถใช้เป็นส่วนหนึ่งของการประเมินจากการสัมภาษณ์เชิงเทคนิคหรือการปฏิบัติงานจริง 4. รายละเอียดเครื่องมือและเกณฑ์การประเมินอยู่ใน คู่มือการประเมินสมรรถนะ

รายละเอียด

ชื่อมาตรฐานอาชีพ :

สาขาวิชาชีพเกษตรกรรม

  • สายงาน :
    สาขาเพาะปลูกพืชเศรษฐกิจ
  • คุณวุฒิวิชาชีพที่ครอบคลุม (Professional Qualifications included) :
  • คุณวุฒิวิชาชีพที่ครอบคลุม (Professional Qualifications included) :
  • คุณวุฒิวิชาชีพที่ครอบคลุม (Professional Qualifications included) :
share