หน่วยสมรรถนะ

ตรวจสอบคุณภาพน้ำประปา

สาขาวิชาชีพธุรกิจสาธารณูปโภคและบริการสาธารณะ สาขาธุรกิจประปา

รายละเอียด

รหัสหน่วยสมรรถนะ

PUM-WOM-4-022ZA

ชื่อหน่วยสมรรถนะ

  ตรวจสอบคุณภาพน้ำประปา

สร้างใหม่

  ✔

สำหรับชื่ออาชีพ และ รหัสอาชีพ (Occupational Classification)

  2133 นักวิเคราะห์คุณภาพน้ำ

คำอธิบายหน่วยสมรรถนะ (Description of Unit of Competency)

  ผู้ที่ผ่านสมรรถนะนี้จะสามารถตรวจสอบ และวิเคราะห์คุณภาพน้ำประปาครอบคลุมทั้งระบบ ตั้งแต่โรงงานผลิตน้ำประปาไปจนถึงบ้านผู้ใช้น้ำ หรือสถานที่ใช้น้ำประปา เพื่อนำข้อมูลมาใช้ในการแก้ไขปัญหาคุณภาพน้ำ ได้อย่างถูกต้องตามวิธีการที่กำหนด

สำหรับระดับคุณวุฒิ

  4

กลุ่มอาชีพ (Sector)

  เจ้าหน้าที่ควบคุมคุณภาพน้ำ

ชื่ออาชีพและรหัสอาชีพอื่นที่หน่วยสมรรถนะนี้สามารถใช้ได้ (ถ้ามี)

  ไม่ระบุ

ข้อกำหนดหรือกฎระเบียบที่เกี่ยวข้อง (Licensing or Regulation Related) (ถ้ามี)

  ไม่ระบุ

สมรรถนะย่อยและเกณฑ์การปฏิบัติงาน (Elements and Performance Criteria)

สมรรถนะย่อย

Element of Competency

เกณฑ์ในการปฏิบัติงาน

Performance Criteria

02305.01 ตรวจวิเคราะห์คุณภาพน้ำทางกายภาพ

1. วัดค่าความความเป็นกรด–ด่าง (PH) ของน้ำอย่างถูกต้องด้วยวิธีการตามคู่มือการปฏิบัติงาน
2. วัดค่าความขุ่น (Turbidity) ของน้ำอย่างถูกต้องด้วยวิธีการตามคู่มือการปฏิบัติงาน
3. วัดค่าสี (Color) ของน้ำอย่างถูกต้องด้วยวิธีการตามคู่มือการปฏิบัติงาน
4. วัดค่าการนำไฟฟ้า (Conductivity) ของน้ำอย่างถูกต้องด้วยวิธีการตามคู่มือการปฏิบัติงาน
5. วัดค่าคลอไรด์ (Chloride) ของน้ำอย่างถูกต้องด้วยวิธีการตามคู่มือการปฏิบัติงาน

02305.02 ตรวจวิเคราะห์คุณภาพน้ำทางเคมี

1. วัดค่าคลอรีนอิสระคงเหลือในน้ำResidual Free Chlorine ของน้ำอย่างถูกต้องด้วยวิธีการตามคู่มือการปฏิบัติงาน
10. วัดค่าแมงกานีส (Mn) ของน้ำอย่างถูกต้องด้วยวิธีการตามคู่มือการปฏิบัติงาน
11. วัดค่าทองแดง (Cu) ของน้ำอย่างถูกต้องด้วยวิธีการตามคู่มือการปฏิบัติงาน
12. วัดค่าสังกะสี ( Zn ) ของน้ำอย่างถูกต้องด้วยวิธีการตามคู่มือการปฏิบัติงาน
2. วัดค่าสาหร่าย Algae ของน้ำอย่างถูกต้องด้วยวิธีการตามคู่มือการปฏิบัติงาน
3. วัดค่าสารละลายทั้งหมดที่เหลือจากการระเหย (TSD) ของน้ำอย่างถูกต้องด้วยวิธีการตามคู่มือการปฏิบัติงาน
4. วัดค่าความกระด้าง (Hardness) ของน้ำอย่างถูกต้องด้วยวิธีการตามคู่มือการปฏิบัติงาน
5. วัดค่าซัลเฟต (SO4) ของน้ำอย่างถูกต้องด้วยวิธีการตามคู่มือการปฏิบัติงาน
6. วัดค่าคลอไรด์ (CI) ของน้ำอย่างถูกต้องด้วยวิธีการตามคู่มือการปฏิบัติงาน
7. วัดค่าไนเตรท (NO3) ของน้ำอย่างถูกต้องด้วยวิธีการตามคู่มือการปฏิบัติงาน
8. วัดค่าฟลูออไรด์ (F) ของน้ำอย่างถูกต้องด้วยวิธีการตามคู่มือการปฏิบัติงาน
9. ตรวจสอบค่าเหล็ก (Fe) ของน้ำอย่างถูกต้องด้วยวิธีการตามคู่มือการปฏิบัติงาน

02305.03 ตรวจวิเคราะห์คุณภาพน้ำทางสารเป็นพิษ

1. วัดค่าตะกั่ว(Pb) ของน้ำอย่างถูกต้องด้วยวิธีการตามคู่มือการปฏิบัติงาน
2. วัดค่าโครเมี่ยม (Cr) ของน้ำอย่างถูกต้องด้วยวิธีการตามคู่มือการปฏิบัติงาน
3. วัดค่าแคดเมี่ยม (Cd) ของน้ำอย่างถูกต้องด้วยวิธีการตามคู่มือการปฏิบัติงาน
4. วัดค่าสารหนู (As) ของน้ำอย่างถูกต้องด้วยวิธีการตามคู่มือการปฏิบัติงาน
5. วัดค่าปรอท (Hg) ของน้ำอย่างถูกต้องด้วยวิธีการตามคู่มือการปฏิบัติงาน

02305.04 ตรวจวิเคราะห์คุณภาพน้ำทางจุลชีววิทยา

1. วัดค่าแบคทีเรียทั้งหมด(Heterotrophic Bacteria) ของน้ำอย่างถูกต้องด้วยวิธีการตามคู่มือการปฏิบัติงาน
2. วัดค่าโคลิฟอร์ม แบคทีเรีย (Coliform bacteria) ของน้ำอย่างถูกต้องด้วยวิธีการตามคู่มือการปฏิบัติงาน
3. วัดค่าฟีคัลโคลิฟอร์ม แบคทีเรีย (Faecal ColiformBacteria) ของน้ำอย่างถูกต้องด้วยวิธีการตามคู่มือการปฏิบัติงาน

02305.05 รายงานผลการตรวจวิเคราะห์คุณภาพน้ำประปา

1. สรุปผลการวิเคราะห์คุณภาพน้ำประปาได้อย่างถูกต้อง
2. เขียนรายผลการตรวจวิเคราะห์คุณภาพน้ำประปาได้อย่างละเอียดถูกต้อง
3. ประสานงานกับฝ่ายผลิตในการควบคุมคุณภาพน้ำประปาให้น้ำประปาได้ตามข้อกำหนดมาตรฐานได้อย่างถูกต้อง

ความรู้และทักษะก่อนหน้าที่จำเป็น (Pre-requisite Skill & Knowledge)

  ไม่ระบุ

ทักษะและความรู้ที่ต้องการ (Required Skills and Knowledge)

  
(ก) ความต้องการด้านทักษะ 1) ทักษะการตรวจสอบและวิเคราะห์คุณภาพน้ำประปาได้ตามหลักการ ที่ถูกต้อง และใช้เครื่องมือใน LAB ได้อย่าถูกต้องและปลอดภัย 2) ทักษะการบันทึก/สรุปผลการวิเคราะห์ตามผลการทดลองจริงที่ได้จากการเก็บตัวอย่างน้ำประปา 3) ทักษะการทวนสอบค่าวิเคราะห์ หรือทำการทดสอบซ้ำ ตามแผน หรือในกรณีที่พบค่าที่ผิดปกติ 4) ทักษะการคำนวณ/คาดการณ์ 5) ทักษะการวิเคราะห์ และการแก้ไขปัญหาเฉพาะหน้า (ข) ความต้องการด้านความรู้ 1) ความรู้เกี่ยวกับความสำคัญของการวิเคราะห์คุณภาพน้ำประปา 2) ความรู้เกี่ยวกับหลักการทำงานแต่ละขั้นตอนของระบบผลิตประปา 3) ความรู้เบื้องต้น ขั้นตอน วิธี ในการวิเคราะห์คุณภาพน้ำประปา 4) ความรู้ด้านความปลอดภัยในการใช้เครื่องมือ อุปกรณ์

หลักฐานที่ต้องการ (Evidence Guide)

  
(ก) หลักฐานการปฏิบัติงาน (Performance Evidence) อาทิ 1) ใบรับรองการปฏิบัติงานจากสถานประกอบการ 2) แบบบันทึกรายการจากการสังเกต (ข) หลักฐานความรู้ (Knowledge Evidence) อาทิ 1) ใบรับรองการเข้ารับการฝึกอบรม 2) ใบรับรองการผ่านการประเมิน 3) ใบประกาศนียบัตรวุฒิการศึกษา
(ค) คำแนะนำในการประเมิน 1) ผู้ประเมินตรวจประเมินเกี่ยวกับการตรวจสอบคุณภาพน้ำประปา โดยพิจารณาจากร่องรอยหลักฐานที่เกี่ยวข้องทั้งหลักฐานการปฏิบัติงาน และหลักฐานความรู้
(ง) วิธีการประเมิน 1) พิจารณาตามหลักฐานการปฏิบัติงาน 2) พิจารณาตามหลักฐานความรู้ 3) พิจารณาจากการข้อสอบข้อเขียน 4) พิจารณาจากการสอบปฏิบัติ

ขอบเขต (Range Statement)

  
(ก) คำแนะนำ หน่วยสมรรถนะนี้เป็นการทดสอบการตรวจสอบคุณภาพน้ำประปา โดยในการทดสอบต้องคำนึงถึงข้อปฏิบัติดังต่อไปนี้ 1) มีรายการเครื่องมือ วัสดุ อุปกรณ์ สำหรับการทดสอบประเมินเพื่อตรวจสอบเครื่องมือก่อนและหลังการทดสอบ 2) เครื่องมือ วัสดุ อุปกรณ์ ที่ใช้ทดสอบต้องพร้อมสำหรับการทดสอบประเมินทุกครั้งก่อนการทดสอบประเมิน (ข) คำอธิบายรายละเอียด การตรวจสอบคุณภาพน้ำประปา และเกณฑ์ข้อกำหนดในการตรวจสอบดังนี้ 1) การตรวจสอบคุณภาพน้ำประปา หมายถึง ตรวจสอบคุณภาพน้ำประปา ตามาตรฐานน้ำประปา องค์การอนามัยโลก (WHO) ได้อย่างถูกต้องตามวิธีการ ช่วงเวลาที่กำหนด เพื่อเป็นข้อมูลในการวิเคราะห์คุณภาพน้ำประปา และเพื่อประโยชน์ในการปรับปรุงแก้ไขปัญหาคุณภาพน้ำประปา โดยในการตรวจสอบคุณภาพน้ำประปาในแต่ละคุณสมบัติ จะมีการวิธีการตรวจสอบที่ต่างกัน ดังนั้นจึงมีการจำแนกเป็นการตรวจสอบต่างๆ เช่น คุณสมบัติทางกายภาพ ทางเคมีทั่วไปทางโลหะหนักทั่วไป ทางโลหะหนัก สารเป็นพิษ ทางแบคทีเรีย และมีการกำหนดระยะเวลาในการตรวจสอบ เช่น ตรวจสอบประจำวัน ประจำเดือน เป็นต้น 2) การตรวจวิเคราะห์และทดสอบตัวอย่างน้ำในห้องปฏิบัติการ โดยทำการตรวจวิเคราะห์คุณภาพน้ำทั้ง 4 ด้าน ดังนี้ ข้อมูลที่ตรวจวิเคราะห์ คามาตรฐานที่กำหนด หน่วยวัด 2.1) คุณภาพน้ำทางกายภาพ (1) ความเป็นกรด – ด่าง (PH) (2) ความขุ่น (Turbidity) (3) สี (Color) (4) การนำไฟฟ้า (Conductivity) (5) อุณหภูมิ (Temperature) 2.2) คุณภาพน้ำทางเคมี (1) คลอรีนอิสระคงเหลือในน้ำ Residual Free Chlorine (2) สาหร่าย Algae (3) สารละลายทั้งหมดที่เหลือจากการระเหย (TSD) (4) ความกระดาง (Hardness) (5) ซัลเฟต (SO4) (6) คลอไรด (CI) (7) ไนเตรท (NO3) (8) ฟลูออไรด (F) (9) เหล็ก (Fe) (10) แมงกานีส (Mn) (11) ทองแดง (Cu) (12) สังกะสี (Zn) 2.3) คุณภาพน้ำทางสารเปนพิษ (1) ตะกั่ว (Pb) (2) โครเมี่ยม (Cr) (3) แคดเมี่ยม (Cd) (4) สารหนู (As) (5) ปรอท (Hg) 2.4) คุณภาพน้ำทางจุลชีววิทยา (1) แบคทีเรียทั้งหมด (Heterotrophic Bacteria) (2) โคลิฟอรม แบคทีเรีย (Coliform bacteria) (3) ฟคัลโคลิฟอรม แบคทีเรีย (Faecal coliform bacteria) 3) เกณฑ์มาตรฐานคุณภาพน้ำประปาของกรมอนามัย ปพ.ศ. 2553 เกณฑ์คุณภาพน้ำบริโภคกรมอนามัยพ.ศ. 2553 ข้อมูล หน่วยวัด ค่าที่กำหนด อยู่ระหว่าง 6.5-8.(Field test) ความเป็นกรด-ด่าง(pH) - ไม่เกิน 10 ความขุ่น(Turbidity) เอ็นทียู ไม่เกิน 15 สี(Color) แพลตตินัมโคบอลท์ ไม่เกิน 1,000 สารละลายทั้งหมดที่เหลือจากการระเหย(TDS) มิลลิกรัม/ลิตร ไม่เกิน 500 ความกระด้าง(Hardness) มิลลิกรัม/ลิตร ไม่เกิน 250 ซัลเฟต(SO=4) มิลลิกรัม/ลิตร ไม่เกิน250 คลอไรด์(CI-) มิลลิกรัม/ลิตร ไม่เกิน 50 ไนเตรท(NO-3 as NO-3) มิลลิกรัม/ลิตร ไม่เกิน 0.7 ฟลูออไรด์ ( F-) มิลลิกรัม/ลิตร ไม่เกิน 0.5 เหล็ก (Fe) มิลลิกรัม/ลิตร ไม่เกิน 0.3 แมงกานีส(Mn) มิลลิกรัม/ลิตร ไม่เกิน 1.0 ทองแดง(Cu) มิลลิกรัม/ลิตร ไม่เกิน 3.0 สังกะสี(Zn) มิลลิกรัม/ลิตร ไม่เกิน 0.03 ตะกั่ว(Pb) มิลลิกรัม/ลิตร ไม่เกิน 0.05 โครเมียม(Cr) มิลลิกรัม/ลิตร ไม่เกิน 0.003 แคดเมียม(Cd) มิลลิกรัม/ลิตร ไม่เกิน 0.01 สารหนู(As) มิลลิกรัม/ลิตร ไม่เกิน 0.001 ปรอท(Hg) มิลลิกรัม/ลิตร ต้องตรวจไม่พบ แบคทีเรียประเภทโคลิฟอร์ม เอ็มพีเอ็น/100 มิลลิลิตร ต้องตรวจไม่พบ (Coliform bacteria) แบคทีเรียประเภทฟีคัลโคลิฟอร์ม เอ็มพีเอ็น/100 มิลลิลิตร (Faecalcoliformbacteria)
  หมายเหตุ1.คลอรีนอิสระคงเหลือ(Residual Free Chlorine) กำหนดให้มีที่ปลายเส้นท่อ 0.2 – 0.5 มิลลิกรัมต่อลิตร เพื่อใช้ในการเฝ้าระวังคุณภาพน้ำประปา 2.วิธีการตรวจเป็นไปตามวิธีการในหนังสือ Standard Method for The Examination of Waterand Wastewater, 20 th ed. 4) คู่มือการปฏิบัติงาน หมายถึง คู่มือที่ใช้ประกอบในการปฏิบัติงานในสถานประกอบการนั้นๆ โดยการปฏิบัติงานในที่นี้หมายถึงการปฏิบัติงานตรวจสอบคุณภาพน้ำประปา ซึ่งคู่มือการปฏิบัติงาน ได้แก่ การติดตามตรวจสอบคุณภาพน้ำ กรมควบคุมมลพิษ หรือการตรวจวัดคุณภาพน้ำในระบบผลิตและระบบจำหน่าย หรือการประปาส่วนภูมิภาคคู่มือการควบคุมการผลิตน้ำประปาผิวดิน สำนักบริหารจัดการน้ำ กรมทรัพยากรน้ำ เป็นต้น 5) ปฏิบัติตามข้อกำหนดมาตรฐานตามหน่วยงาน มาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมน้ำบริโภค มอก. 257-2549 ประกาศกรมอนามัย(29 กุมภาพันธ์ 2543) 6) ปฏิบัติงานตามข้อกำหนดความปลอดภัยตามคู่มือการบริหารจัดการความปลอดภัย อาชีวอนามัยและสภาพแวดล้อมในการทำงาน ของกองตรวจความปลอดภัยแรงงาน กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน หรือสมาคมส่งเสริมความปลอดภัยและอนามัยในการทำงาน (ประเทศไทย) หรือสถานประกอบการกำหนด

หน่วยสมรรถนะร่วม (ถ้ามี)

  ไม่ระบุ

อุตสาหกรรมร่วม/กลุ่มอาชีพร่วม (ถ้ามี)

  ไม่ระบุ

รายละเอียดกระบวนการและวิธีการประเมิน (Assessment Description and Procedure)

  
(ก) เครื่องมือประเมินการตรวจวิเคราะห์คุณภาพน้ำทางกายภาพ 1) แบบฟอร์มบันทึกการสัมภาษณ์ ดูรายละเอียดจากคู่มือประเมิน (ข) เครื่องมือประเมินการตรวจวิเคราะห์คุณภาพน้ำทางเคมี 1) แบบฟอร์มประเมินผลการสาธิตการปฏิบัติงาน 2) แบบฟอร์มประเมินผลการสัมภาษณ์ ดูรายละเอียดจากคู่มือประเมิน
(ค) เครื่องมือประเมินการตรวจวิเคราะห์คุณภาพน้ำทางสารเป็นพิษ 1) แบบฟอร์มประเมินผลการสาธิตการปฏิบัติงาน 2) แบบฟอร์มประเมินผลการสัมภาษณ์ ดูรายละเอียดจากคู่มือประเมิน
(ง) เครื่องมือประเมินการตรวจวิเคราะห์คุณภาพน้ำทางจุลชีววิทยา 1) แบบฟอร์มประเมินผลการสาธิตการปฏิบัติงาน 2) แบบฟอร์มประเมินผลการสัมภาษณ์ ดูรายละเอียดจากคู่มือประเมิน (จ) เครื่องมือประเมินการรายผลการตรวจวิเคราะห์คุณภาพน้ำประปา 1) แบบฟอร์มประเมินผลการสัมภาษณ์ ดูรายละเอียดจากคู่มือประเมิน

รายละเอียด

ชื่อมาตรฐานอาชีพ :

สาขาวิชาชีพธุรกิจสาธารณูปโภคและบริการสาธารณะ

  • สายงาน :
    สาขาธุรกิจประปา
  • คุณวุฒิวิชาชีพที่ครอบคลุม (Professional Qualifications included) :
share
ปรับปรุงคุณภาพน้ำดิบ