หน่วยสมรรถนะ

ตรวจสอบคุณภาพน้ำดิบ

สาขาวิชาชีพธุรกิจสาธารณูปโภคและบริการสาธารณะ สาขาธุรกิจประปา

รายละเอียด

รหัสหน่วยสมรรถนะ

PUM-WOM-3-020ZA

ชื่อหน่วยสมรรถนะ

  ตรวจสอบคุณภาพน้ำดิบ

ทบทวนครั้งที่

  

สร้างใหม่

  ✔

สำหรับชื่ออาชีพ และ รหัสอาชีพ (Occupational Classification)

  2133 นักวิเคราะห์คุณภาพน้ำ

คำอธิบายหน่วยสมรรถนะ (Description of Unit of Competency)

  ผู้ที่ผ่านสมรรถนะนี้จะสามารถตรวจสอบ และวิเคราะห์คุณภาพน้ำดิบได้อย่างถูกต้องตามวิธีการที่กำหนด

สำหรับระดับคุณวุฒิ

  3

กลุ่มอาชีพ (Sector)

  เจ้าหน้าที่ควบคุมคุณภาพน้ำ

ชื่ออาชีพและรหัสอาชีพอื่นที่หน่วยสมรรถนะนี้สามารถใช้ได้ (ถ้ามี)

  ไม่ระบุ

ข้อกำหนดหรือกฎระเบียบที่เกี่ยวข้อง (Licensing or Regulation Related) (ถ้ามี)

  ไม่ระบุ

สมรรถนะย่อยและเกณฑ์การปฏิบัติงาน (Elements and Performance Criteria)

สมรรถนะย่อย

Element of Competency

เกณฑ์ในการปฏิบัติงาน

Performance Criteria

02303.01 ตรวจวิเคราะห์คุณภาพน้ำดิบทางกายภาพ

1. วัดค่าความความเป็นกรด–ด่าง (PH) ของน้ำอย่างถูกต้องด้วยวิธีการตามคู่มือการปฏิบัติงาน
2. วัดค่าความขุ่น (Turbidity) ของน้ำอย่างถูกต้องด้วยวิธีการตามคู่มือการปฏิบัติงาน
3. วัดค่าสี (Color) ของน้ำอย่างถูกต้องด้วยวิธีการตามคู่มือการปฏิบัติงาน
4. วัดค่าการนำไฟฟ้า (Conductivity) ของน้ำอย่างถูกต้องด้วยวิธีการตามคู่มือการปฏิบัติงาน

02303.02 วิเคราะห์หาความต้องการสารเคมีในการปรับปรุงคุณภาพน้ำดิบ

1. เลือกใช้เครื่องมือในการหาความต้องการสารเคมีในการปรับปรุงคุณภาพน้ำดิบได้อย่างถูกต้อง
2. วัดค่าความต้องการสารเคมีที่ต้องใช้ในการตกตะกอนได้อย่างถูกต้องด้วยวิธีการตามคู่มือการปฏิบัติงาน
3. ใช้ข้อมูลจากการวัดวิเคราะห์หาความต้องการสารเคมีในการปรับปรุงคุณภาพน้ำดิบได้อย่างถูกต้อง

02303.03 เขียนรายงานผลการตรวจวิเคราะห์คุณภาพน้ำดิบ

1. สรุปผลการวิเคราะห์คุณภาพน้ำดิบได้อย่างถูกต้อง
2. บันทึกผลการตรวจวิเคราะห์คุณภาพน้ำดิบได้อย่างละเอียดถูกต้อง
3. แจ้งไปยังฝ่ายควบคุมการผลิตน้ำเพื่อปรับปรุงคุณภาพน้ำดิบได้อย่างละเอียดถูกต้อง

ความรู้และทักษะก่อนหน้าที่จำเป็น (Pre-requisite Skill & Knowledge)

  ไม่ระบุ

ทักษะและความรู้ที่ต้องการ (Required Skills and Knowledge)

  
(ก) ความต้องการด้านทักษะ 1) ทักษะการตรวจสอบและวิเคราะห์คุณภาพน้ำดิบได้ตามหลักการที่ถูกต้อง และใช้เครื่องมือใน LAB ได้อย่าถูกต้องและปลอดภัย 2) ทักษะการบันทึก/สรุปผลการวิเคราะห์ตามผลการทดลองจริงที่ได้จากการเก็บตัวอย่างน้ำดิบ 3) ทักษะการทวนสอบค่าวิเคราะห์ หรือทำการทดสอบซ้ำ ตามแผน หรือในกรณีที่พบค่าที่ผิดปกติ 4) ทักษะการคำนวณ/คาดการณ์ 5) ทักษะการวิเคราะห์ และการแก้ไขปัญหาเฉพาะหน้า (ข) ความต้องการด้านความรู้ 1) ความรู้เกี่ยวกับความสำคัญของการวิเคราะห์คุณภาพน้ำดิบ 2) ความรู้เบื้องต้น ขั้นตอน วิธี ในการวิเคราะห์คุณภาพน้ำดิบ 3) ความรู้ด้านความปลอดภัยในการใช้เครื่องมือ อุปกรณ์

หลักฐานที่ต้องการ (Evidence Guide)

  
(ก) หลักฐานการปฏิบัติงาน (Performance Evidence) อาทิ 1) ใบรับรองการปฏิบัติงานจากสถานประกอบการ 2) แบบบันทึกรายการจากการสังเกต (ข) หลักฐานความรู้ (Knowledge Evidence) อาทิ 1) ใบรับรองการเข้ารับการฝึกอบรม 2) ใบรับรองการผ่านการประเมิน 3) ใบประกาศนียบัตรวุฒิการศึกษา
(ค)คำแนะนำในการประเมิน 1) ผู้ประเมินตรวจประเมินเกี่ยวกับการตรวจสอบคุณภาพน้ำดิบ โดยพิจารณาจากร่องรอยหลักฐานที่เกี่ยวข้องทั้งหลักฐานการปฏิบัติงาน และหลักฐานความรู้
(ง) วิธีการประเมิน 1) พิจารณาตามหลักฐานการปฏิบัติงาน 2) พิจารณาตามหลักฐานความรู้ 3) พิจารณาจากการข้อสอบข้อเขียน 4) พิจารณาจากการสอบปฏิบัติ

ขอบเขต (Range Statement)

  
(ก) คำแนะนำ หน่วยสมรรถนะนี้เป็นการทดสอบการตรวจสอบคุณภาพน้ำดิบ โดยในการทดสอบต้องคำนึงถึงข้อปฏิบัติดังต่อไปนี้ 1) เจ้าหน้าที่สอบควรมีความพร้อมในการทดสอบ และจะต้องค่อยระมัดระวังอันตรายที่อาจเกิดขึ้นได้ 2) มีรายการเครื่องมือ วัสดุ อุปกรณ์ สำหรับการทดสอบประเมินเพื่อตรวจสอบเครื่องมือก่อนและหลังการทดสอบ 3) เครื่องมือ วัสดุ อุปกรณ์ ที่ใช้ทดสอบต้องพร้อมสำหรับการทดสอบประเมินทุกครั้งก่อนการทดสอบประเมิน (ข) คำอธิบายรายละเอียด การตรวจสอบ และวิธีการในการวิเคราะห์คุณภาพน้ำดิบ 1) การตรวจสอบและวิเคราะห์คุณภาพน้ำดิบ เริ่มต้นจากการวัดค่า ทดสอบคุณภาพน้ำดิบซึ่งเป็นการตรวจวิเคราะห์คุณภาพน้ำทางกายภาพ และทดสอบการตกตะกอนทางเคมีของน้ำ เช่น วิธี Jar test เพื่อนำข้อมูลคุณภาพน้ำดิบไปคำนวณหาปริมาณความต้องการสารเคมีในการปรับปรุงคุณภาพน้ำดิบในหน่วยสารละลาย เช่น PPM ด้วยวิธีต่างๆ เป็นต้น 2) การตรวจวัดความเป็น กรด – ด่าง สามารถใช้ชุดทดสอบแบบ Test Kits ซึ่งสามารถอ่านผลทันทีโดยเทียบกับสีมาตรฐานที่อยู่ด้านข้างของหลอด 3) การทดสอบตกตะกอนทางเคมีของน้ำโดยวิธี Jar test เพื่อคำนวณหาปริมาณความต้องการสารเคมีในการปรับปรุงคุณภาพน้ำดิบ ในหน่วยสารละลาย เช่น PPM เพื่อช่วยในการตกตะกอนทางเคมีของน้ำในการผลิตน้ำประปาซึ่งปัจจัยในการตกตะกอนนั้นขึ้นอยู่กับค่า pH สี ความขุ่น ส่วนประกอบของสารต่างๆ ที่อยู่ในน้ำ ชนิดของตัวตกตะกอนที่เราใช้ รวมทั้ง อุณหภูมิ อัตราเร็วของสารที่ผสมระยะเวลาในการผสม ซึ่งน้ำแต่ละแห่งแต่ละชนิดก็ต้องการปริมาณสารที่ตกตะกอนในปริมาณที่ต่างกัน Jar Testจึงเป็นเหมือนการเลียนแบบสภาวะของบ่อบำบัด ขั้นตอนของการทดลองคือ เติมสารที่ทำให้ตกตะกอนลงไปในน้ำแล้วกวนอย่างรวดเร็วในช่วงสั้นๆ เพื่อให้สารผสมเป็นเนื้อเดียวกัน จากนั้นลดความเร็วลงโดยใช้ระยะเวลานานขึ้นเพื่อให้ตะกอนเกาะกลุ่มกัน จากนั้นหยุดกวนเพื่อให้เกิดการตกตะกอน ซึ่งมีวัตถุประสงค์เพื่อหาปริมาณของสารที่ทำให้ตกตะกอนที่เหมาะสมกับน้ำดิบ 4) วัสดุอุปกรณ์ที่ใช้ทดสอบตกตะกอนทางเคมีของน้ำโดยวิธี Jar test ได้แก่ ขวดวัดปริมาตร 1000 mlเครื่องชั่ง (Analytical balance) สารที่ทำให้เกิดการตกตะกอน เครื่องกวนสาร(Magnetic stirrer) เครื่อง Jar บีกเกอร์ ปิเปต นาฬิกาจับเวลา เครื่องวัดค่าความขุ่น และหลอดเก็บตัวอย่าง เป็นต้น 5) โดยการตรวจสอบและวิเคราะห์คุณภาพน้ำดิบทางกายภาพเพื่อใช้ในการคำนวณการปรับจ่ายสารเคมีที่เหมาะสมเข้าระบบการผลิตน้ำประปา โดยมีการตรวจวิเคราะห์คุณภาพน้ำดิบตามตาราง ดังนี้ รายการวิเคราะห์ วิธีการวิเคราะห์ คุณสมบัติทางกายภาพ Color ความเข้มสี Visual Comparison Method Conductivity การนำไฟฟ้า Electrical Conductivity Method pH ความเป็นกรด-ด่าง Electrometric Method Turbidity ความขุ่น Nephelometric Method Temperature อุณหภูมิ Electrometric Method 6) คู่มือการปฏิบัติงาน หมายถึง คู่มือที่ใช้ประกอบในการปฏิบัติงานในสถานประกอบการนั้นๆ โดยการปฏิบัติงานในที่นี้หมายถึงการปฏิบัติงานตรวจสอบคุณภาพน้ำดิบ ซึ่งคู่มือการปฏิบัติงาน ได้แก่ การติดตามตรวจสอบคุณภาพน้ำกรมควบคุมมลพิษ หรือการตรวจวัดคุณภาพน้ำในระบบผลิตและระบบจำหน่าย หรือการประปาส่วนภูมิภาคคู่มือการควบคุมการผลิตน้ำประปาผิวดิน สำนักบริหารจัดการน้ำ กรมทรัพยากรน้ำ เป็นต้น 7) ปฏิบัติตามข้อกำหนดมาตรฐานตามหน่วยงาน เช่น มาตรฐาน มาตรฐานคุณภาพน้ำประปาของการประปานครหลวงและการประปาส่วนภูมิภาคตามคำแนะนำขององค์การอนามัยโลก WHO หรือมาตรฐานผู้ผลิต

หน่วยสมรรถนะร่วม (ถ้ามี)

  ไม่ระบุ

อุตสาหกรรมร่วม/กลุ่มอาชีพร่วม (ถ้ามี)

  ไม่ระบุ

รายละเอียดกระบวนการและวิธีการประเมิน (Assessment Description and Procedure)

  
(ก) เครื่องมือประเมินการตรวจวิเคราะห์คุณภาพน้ำดิบทางกายภาพ 1) แบบฟอร์มประเมินผลการสาธิตการปฏิบัติงาน 2) แบบฟอร์มประเมินผลการสัมภาษณ์ ดูรายละเอียดจากคู่มือประเมิน (ข) เครื่องมือประเมินการวิเคราะห์หาความต้องการสารเคมีในการปรับปรุงคุณภาพน้ำดิบ 1) แบบฟอร์มประเมินผลการสัมภาษณ์ ดูรายละเอียดจากคู่มือประเมิน
(ค) เครื่องมือประเมินการเขียนรายงานผลการตรวจวิเคราะห์คุณภาพน้ำดิบ 1) แบบฟอร์มประเมินผลการสัมภาษณ์ ดูรายละเอียดจากคู่มือประเมิน

รายละเอียด

ชื่อมาตรฐานอาชีพ :

สาขาวิชาชีพธุรกิจสาธารณูปโภคและบริการสาธารณะ

  • สายงาน :
    สาขาธุรกิจประปา
  • คุณวุฒิวิชาชีพที่ครอบคลุม (Professional Qualifications included) :
share
แก้ปัญหาการผลิตประปาชุมชน
ตรวจสอบคุณภาพน้ำในระบบผลิต